En yeni en iyi kitaplar burada!
Kitapları Beğendiniz mi?

Yeni kitaplardan haberdar olmak ve ücretsiz pdf kitap kazanmak için e-posta listemize şimdi abone olun!

Invalid email address
Spam yok. Haftada 1 e-posta. En iyi kitaplar. Ücretsiz pdf kitaplar. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz. 

Bu Kitabı Türkçe Arama Motoru ararım ile arayın!

Yazarın Adı:
Şevket Süreyya Aydemir

Unvan:
Öğretmen ve Yazar

Doğum:

Edirne 1897

Ölüm:

Ankara 25 Mart 1976

Şevket Süreyya Aydemir Biyografisi

1897’de Edirne’de Balkan göçmeni, topraksız bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Babası Mehmet Ağa, Bulgaristan’ın Deliorman yöresinde toprak sahibi varlıklı bir kişi iken servetini kaybetmiş biriydi, Edirne’de bahçıvan olarak çalışmaktaydı. Anası aydın bir kişi olan Şaziye Hanım idi. Okuma yazmayı annesinden öğrendi. Mahalle Mektebi’nden sonrasında askeri rüştiyeye devam etti. Küçük yaşlardan itibaren siyasetle ilgilendi. Henüz on bir yaşında iken İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne üye oldu. Balkan Savaşları öncesinde annesini ve bir ağabeyini yitirdi. Edirne işgale uğrayınca katliamdan kurtulmaları için İstanbul’a gönderilen çocuklar arasında yer aldı. Kuleli Askeri Lisesi’ne kayıt yaptırdı sadece Edirne’nin geri alınması ve bir oğlunun daha asker olmasını istemeyen babasının çağırması üzerine geri döndü; Edirne Rüştiyesi ve Öğretmen Okulu’nda (bugünkü Edirne Lisesi) öğrenim gördü. Bu yıllarda Turancı görüşleri benimsedi. Diğer ağabeyinin Sarıkamış’ta yaşamını yitirmesi üzerine I. Dünya Savaşı’nda gönüllü olarak savaşa katıldı; ağabeyin şehit edildiği Kafkasya Cephesi’nde çarrpıştı, yaralandı. Cephedeyken okuduğu Müfide Ferit’in Aydemir adlı romanı onu çok etkiledi. İleride Soyadı Kanunu çıktığında Aydemir soyadını seçmesi bu romanın etkisiyledir.

Geri çekilme emri üzerine Edirne’ye dönen Şevket Süreyya, öğretmenlik eğitimini tamamladı. Edirne’nin Yunanlar tarafından işgali üzerine bir süre mahalli direniş hareketlerine katıldı. Azerbaycan’da kurulan hükümetin İstanbul hükümetinden öğretmen istemesi üzerinde Nuha kentine (bugünkü adıyla Şeki) öğretmen olarak atandı ve 1919–1920 yılları arasında Azerbaycan’a geçti. Ermeniler’e karşı kurulan gönüllü birliğin kumandanı oldu ve bir halk kahramanı haline geldi. Sadece Kafkasya’nın çok etnikli yapısını görünce eski Turancı fikirlerinin doğruluğunu sorgulamaya başladı. Bakü’de toplanan Doğu Halkları Kurultayı’na Nuha Delegesi olarak katıldı. Bu kongreye katılması onun komünizme merakını arttırdı. Kurtultay’dan 10 gün sonrasında gene Bakü’de gerçekleşen Türkiye Komünist Fırkası’nın toplantısına da katılan Şevket Süreyya, merak ettiği ideolojiyi öğrenmek isteiği ağır basınca Ulusal Mücadele’ye katılmak yerine Nuha’ya dönmeyi tercih etti. Bir süre fakatçsızca gezen Şevket Süreyya, Batum’a gittiğinde Komünist Parti’ye girdi. Gene Batum’da bir öğretmen arkadaşının kızkardeşi ile evliliğe ilk adımını attı ve bu evliliği ömrünün sonuna kadar sürdürdü. Batum’dan sonrasında Moskova’ya giderek bir çok Türk öğrenicinin de öğrenim gördüğü Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi’ne (KUTV) kayıt yaptırdı. İktisadi ve Toplumsal Bilimler Okulu ‘nda iktisat eğitimi aldı. 1923 yılında Türkiye’ye geri döndü.
Şevket Süreyya, Türkiye’ye döndükten sonrasında Aydınlık Dergisi’nde komünist fikirleri yaymaya çalışan yazılar yazdı. 1924 yılında Sadrettin Celal Antel ile birlikte hazırladığı Lenin ve Leninizm adlı kitabı yayımladı. 1925’te TKP’nin üçüncü kongresinde yedi kişilik Merkez Komite’nin üyesi oldu. Türkiye İşçi ve Çiftçi Fırkası’nın 1 Mayıs’ta “Dünyanın Bütün İşçileri Birleşiniz” yazılı broşür dağıtması sebebiyle gerçekleşen “1925 tevkifatı” sonucu mecmua kapatıldı ve Aydemir de Ankara İstiklal Mahkemesi’nde devrin bir çok ünlü komünistiyle birlikte yargılanarak 10 yıl hapse mahkûm oldu. Muasır Türkiye’nin İktisadi İnkişaf İstikametleri adlı kitabını mahkumiyeti sırasında yazdı fakat bu yapıt yayımlatamadı. Afyon Cezaevi’nde geçirdiği bir buçuk yıldan sonrasında 29 Ekim 1927’da duyuru edilen genel aftan yararlanarak hapisten çıktı. 1927 Tevkifatı sırasında tekrardan tutuklanıp yargılandı fakat beraat etti. Bundan sonrasında komünizm çizgisinden ayrılıp bir nevî milliyetçi komünizm anlayışını savunmaya başladıysa da Türkiye için geçerli düşüncenin Kemalizm olduğu görüşüne döndü. Vedat Nedim Tör’le beraber TKP’den ayrıldı. Partiyi polise suç duyurusu etmekle suçlandı.
1928’de Bürokrat olarak Ankara’da çalışmaya başladı. 1951 yılında kadar eğitimci ve ekonomiçı olarak çeşitli devlet görevlerinde bulunmuş oldu. Yüksek Teknik Öğretim Umûm Müdür Yardımcılığı, Ankara Belediyesi İktisat Müdürlüğü, Ankara Ticâret Mektebi Kurucu Müdürlüğü, İktisat Vekâleti Sanâyi Incelem Heyeti Reisliği, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Üyeliği yaptı.
1932 yılında Atatürk’ün isteği üzerine Yakup Kadri Karaosmanoğlu ile beraber Kadro Dergisi’ni çıkarttı. Mecmua kapatıldığında Ankara Tecim Mektebi’nde müdür olan Aydemir, bu görevi 1936’ya kadar sürdürdü. İki yıl Ankara Belediyesi İktisisat Müdürlüğü yaptıktan sonrasında İktisat Bakanlığı’nda çalışmaya başladı ve İsmet İnönü’nün güvenini kazandı. Komünist geçmişi sebebiyle çok eleştirilse de başarıları sebebiyle yükseldi. Bir dörutubet Iktisat Bakanlığı’nca İsmail Hüsrev Tökin’le beraber bir kalkınma planı hazırlamakla görevlendirildi. Fakat İsmet Paşa bu planı kabul etmedi.
1951’de Vekiller Heyeti kararıyla emekli edildikten sonrasında kendisini yazarlığa verdi. Yaşamı süresince çok sayıda yapıt veren Aydemir, Tek Adam adlı eserinde Atatürk; İkinci Adam adlı eserinde İsmet İnönü ‘yü yazdı. Bunun dışında Menderes’in Dramı, Enver Paşa (kitap) şeklinde biyografiler ve Suyu Arayan Adam şeklinde otobiyografik denemeler dışında Toprak Uyanırsa ve Kahramanlar Doğmalıydı adlı romanları yazdı. 27 Mayıstan sonrasında oluşan yeni düşünce ortamında kurulan toplumcu eğilimli Devrim ve Yön şeklinde dergilerde yazıları yayınladı. 12 Mart Muhtırası sonrası Yön Dergisi kapatılınca yazılarına Cumhuriyet Gazetesi’nde devam etti. 25 Mart 1976’da Ankara’daki evinde yaşamını yitirdi. Ankara Belediye Başkanı’nın talimatıyla tabutu, Türk bayrağına sarılı olarak defnedilmiştir. Adı, Ankara’da yıllarca oturduğu sokağa verildi.

Listeme Ekle()
İlginizi çekebilir:  Halikarnas Balıkçısı

No account yet? Register


0 yorum

Bir yorum, inceleme veya alıntı yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir