En yeni en iyi kitaplar burada!
Kitapları Beğendiniz mi?

Yeni kitaplardan haberdar olmak ve ücretsiz pdf kitap kazanmak için e-posta listemize şimdi abone olun!

Invalid email address
Spam yok. Haftada 1 e-posta. En iyi kitaplar. Ücretsiz pdf kitaplar. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz. 

Bu Kitabı Türkçe Arama Motoru ararım ile arayın!

Yazarın Adı:
Şems-i Tebrizi

Unvan:
Fars Muslim, İslam Alimi ve Mutasavvıf

Doğum:

Tebriz, İran 1185

Ölüm:

1248

Şems-i Tebrizi Biyografisi

Şems-i Tebrizî ya da Şems ed-Dîn Muhammad (Farsi: شمس تبریزی) (d: 1185 – ö:1248), Fars Muslim, dayanan İslam alimi ve mutasavvıf.
Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’nin gönül dünyasında büyük değişikliklere sebep olan ve Mevlânâ tarafından yazılan ilâhî aşk şiirlerinden oluşan “Dîvân-ı Şems-î Tebrîzî” adındaki nazım yapıt yardımıyla tanınan çok güçlü bir din âlimidir.

Kimliği
Şems-i Tebrizi künyesinden de anlaşılacağı üzere, günümüzde İran’ın Doğu Azerbaycan Eyaleti’nin yönetim merkezi olan Tebriz şehrinde m. 1185 yılında. Melik Dad oğlu Ali adında bir zatın oğludur ve Şemseddin şu demek oluyor ki dinin güneşi lâkabıyla anılmıştır.

Daha küçük yaşlarda, mânevî ilimleri tahsilde gösterdiği kabiliyetle dikkat çeken Şems, din ilimleri tahsilden sonrasında, genç yaşlarında Tebrizli Ebubekir Sellaf’a mürid olmuş, ününü duyduğu bütün meşhur şeyhlerden feyz almaya çalışmış ve bu sebeple diyar diyar dolaşmıştır. Bu gezginliğinden dolayı kendisine “Şemseddin Perende” (uçan Şemseddin) denilmiş, ayrıca Tebriz’de tarikat pîrleri ve hakikat arifleri ona “Kâmil-i Tebrizî” adını vermişlerdir.

Hayâtı ve şâhsiyeti
Daha sonraları Sacaslı Şeyh Rukneddin, Tebrizli Selahaddin Mahmut ile mutasavvıf Necmüddin Kübra’nın halifelerinden Centli Baba Kemal’e intisap ederek onlardan feyz almıştır. Muhammed’in terbiyeını örnek alan Şemseddin-i Tebrizî, devamlı bir arayış içerisinde olmuş, manevî bir işaret üzerine de Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’yi arayıp bulmuştur. Dünyaya, kılık ve kıyafete örutubet vermeyen Şems, Mevlânâ ile üç-üçbuçuk yıl süren beraberliği neticesinde onun yaşamında yeni ufukların açılmasına vesile olmuş, onu ilahî aşkın potasında eriterek, kâmil bir Hak aşığı hayata geçirmeye muvaffak olmuştur.
Şems-i Tebrizî Şam’a döndüğünde, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî için onun yokluğu dayanılmazdır. Şems’in varlığını kabullenememiş kimseler, Mevlânâ’ya ileri geri sözler etmişlerdir. Celâleddîn Rûmî’nin bu kimselerden birine verdiği yanıt şöyledir:
“Onun ışığı vurmazdan önce ölü bir nakıştım yalnız taş duvarlarınızda. O, elindeki yay ile vurmazdan önce tellerime; hep aynı nameyi çalıp söyleyen, kendi sesine yabancı bir kuru rebaptım. Ben onun avucunda bağlar, bahçeler ağaçlar görür; deryalar benzer biçimde geniş, deryalar kadar berrak sular görürüm. Onun avucunda çıkan ağaçların gölgesinde dinlenirim. Lâkin siz bunların hiçbirini göremezsiniz.”

İlginizi çekebilir:  N. H. Kleinbaum

Bir süre sonrasında Şems, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’in oğlu Sultan Veled’in çağrısı üzere Konya’ya geri gelir. Mevlânâ tekrar şehirden ayrılmasın diye, onu bir kızla evlenmeye iknâ eder; bu kız Celâleddîn Rûmî’nin evinde evlâtlık olan Kimyâ Hâtun’dur. Kimya Hatun’a gizliden aşık olan, Mevlânâ’nın küçük oğlu Âlâeddin, bu durumu hazmedemez ve Şems aleyhtarlarının yanında yer almaya başlar.

Ölümü hakkındaki rivâyetler
Şems hicri 645, miladi 1247 tarihinde Mevlânâ’da meydana gelen büyük değişikliği hazmedemeyenler tarafından mı öldürüldü, yoksa geldiği benzer biçimde hiç kimseye haber vermeden Konya’yı terk mi ettiği bilinmemektedir.

Bu gün Konya’da Şems makamı olarak malum, halk ve bilhassa Mevlevîlerce türbesinden önce ziyaret edilen bu mescit-türbe de mevcut sanduka, boş bir sanduka mı, yoksa Mehmet Önder Bey’in bir hatırasında anlatıldığı benzer biçimde, Şems gerçekten burada mı gömülüdür, bu da kim bilir. Lâkin bu mevzuda en güçlü tezlerden birisi Sipehsalar’a yada eflakiye göre şöyledir: Şems-i Tebrizî’nin büyükbabası Haşhaşiler tarikâtında mürittir. Sonrasında tarikâttan aile oluşturmak üzere ayrılmak ister ve ayrılır. Ailesini kurar fakat tarikat yönetimi değişir ve torun Şems’in tarikâta bağışlanmasını ister. Büyükbabası de vermek istemez. Aslına bakarsanız Şems eğitim için Şam’a gider ve Şems’i takip bu aşamada başlar. İlk önce bulurlar lakin kaybederler Şems’i fakat Şems Mevlânâ’dan ayrılıp Şam’a gittiği zaman tarikattan bir mürit Şems’i farkına varır çünkü Şems Şam sokaklarında gene bir dervişi tâbir yerindeyse rezil etmiştir. Bunun üzerine Şems’i takip Konya’ya kadar sürer ve sonrasında Şems bir dergâha çağrılır, tam yedi derviş gelmiştir Şems’i öldürmek üzere, Şems Celâleddîn Rûmî’dan ayrılmak üzere izin ister ve tam da bir vedalaşma hissi vermeden kendi eliyle ölüme gitmiştir. Hatta ölüme giderken “Rabbim şu kuyu gömütım olsun” diye yakarış etmiştir. Dergâha gittiği vakit yedi derviş onu beklemektedir artık.O her bir dervişle odalarda ayrı ayrı görüşerek hepsini mevzuşmalarıyla bayıltmıştır. Son olarak derviş en iri cüsseli ve bilgili olandır. Şems dervişlerden namaz kılarken öldürülmesini istemiştir. Ve namaz kılarken zammı sure olarak Şems suresini okumuştur. Ayrıca İslam aleminde Osman’dan sonrasında gece kılınan ikinci cenaze namazı Şems hazretlerine aittir. Şems hazretleri Mevlânâ’ya bir mendil gönderir ölmeden önce mendilde şu yazmaktadır: “Ölümümün gözlerinin önünde olmasını arzu ederdim gör bakalım aşk için ölmek ne demekmiş”, yazmıştır. Mevlânâ’da bayılmıştır. Ayrıca Şems’in Konya dan ayrılıp kaybolması zayıf ihtimaldir çünkü yüce Tanrı ona rüyasında kendisine istediğinin verilmesi karşısında ne verebileceğini sormuş Şems de: “Canlara kanlara boyanacak başımı” diyerek aşk yolunda başını vermiştir.

İlginizi çekebilir:  Kim Harrison

Şems-i Tebrizî Camii ve Türbesi
Niğde’deki Kesikbaş Türbesi de Şems’e izafe edilir. Bunlardan ayrı olarak Tebriz şehrinde “Geçil” denilen mezarlıkta, aynı bölgede Hoy’da, Pakistan’ın Multon şehrinde Şems türbeleri yada makamları vardır. Bunlar çeşitli rivayetlerle süslenmiştir. Pakistanlıların söylediklerine göre de Şems, Konya’dan bir gece yarısı gizlice ayrılmış, Hoy şehrine hareket etmiş ve orada yerleşmiştir. Rivayete göre Şems-i Tebrizi Hoy’da vefat eder ve orada gömülür. Gömütı, Unesco Dünya Kültür Mirası’na aday gösterilir. Bir rivayete göre, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî’nin küçük oğlu Âlâeddin de, Şems’i öldürenler arasındadır.

Şems’in Konya’daki türbesi küçük, mütevazı, adeta saklanmış bir yerdir. Mevlânâ’nın o ihtişamlı türbesinin yanında -ki Mevlânâ -“En güzel türbe gökkubedir” der- sadedir.

Listeme Ekle()

No account yet? Register